درماندگی آموخته شده -  Learned Helplessness

پدیده‌ای است که هم در انسان‌ها هم در حیوانات مشاهده می‌شود، در چنین شرایطی فرد انتظار دارد ناراحتی، درد و رنجی را تجربه کند که از آن راه گریزی نیست. در نهایت شرطی می‌شود و دیگر برای پرهیز از این درد و رنج هیچ تلاشی نمی‌کند، حتی اگر فرصتی داشته باشد که از آن فرار کند.زمانی که انسان‌ها یا حیوانات به این درک می‌رسند که هیچ کنترلی بر روی اتفاقات پیرامونشان ندارند،احساس درماندگی می‌کنند و بر همین اساس فکر و رفتار می کنند.

همسری که سالها اعتیاد شدید همسرش را تحمل کرده و فرزندانش را بزرگ می کند و دیگر امید و انگیزه ای برای تغییر شرایط همسر و خانواده اش ندارد،  پدر و مادری که هزینه های زیاد مصرف مواد فرزندشان و خسارت های مرتبط با آن را پرداخت می کنند، به درمان های رایج بی اعتمادند و اقدامی برای درمانش انجام نمی دهند و مصرف کننده ای که اعتقاد دارد اختیاری برای قطع مصرفش ندارد و باید آنقدر مصرف کند تا بمیرد!

از جمله مواردی در اعتیاد و درمان آن هستند که می توان آنها را در قالب درماندگی آموخته شده گنجاند و مورد بررسی قرار داد.

درماندگی آموخته‌شده در علم روانشناسی به شرایطی اشاره می‌کند که در آن افراد بر طبق تجربیات گذشته به این نتیجه می‌رسند که کوشش را با پیشرفت مرتبط نمی‌دانند. آنها یادگیرندگانی هستند که فکر می‌کنند هر کاری انجام دهند به موفقیت دست نمی‌یابند.

آزمون :

هدف این آزمون ، ارزیابی ابعاد درماندگی ذهنی به هنگام مواجهه با رویدادهای خاص در زندگی (اجتناب، افکار ناخواسته، و بیش انگیختگی) است.

شیوه پاسخگویی: عبارات زیر، فهرستی از مشکلاتی است که گاهی پس از رویداد فشارزا پیش می آید. لطفاً مشخص نمایید که بعد از یک اتفاق سخت و ناگوار تا چه حد درگیر این مشکلات شده اید و برای شما ناراحت کننده بوده است.