ناآگاهی شخصیت در یک نگاه :
ناآگاهی شخصیت پارانوئید
A. بی اعتمادی و بد گمانی فراگیر نسبت به دیگران که از اوایل بزرگسالی آغاز شده و در زمینه های مختلف به چشم می خورد و با حداقل ۴ مورد زیر مشخص می گردد :
1- بد گمانی بی پایه و اساس درباره ی اینکه دیگران استثمارگر ، آسیب زننده و یا فریبکارند .
2- اشتغال ذهنی با تردیدهای ناموجه درباره ی وفاداری یا قابل اعتماد بودن دوستان و
3- عدم تمایل برای اعتماد به سایرین به دلیل ترس بی دلیل از اینکه اطلاعات مغرضانه بر ضد وی به کارخواهند رفت . آشنایان
4- در پس اظهارات بی غرضانه یا رویدادهای خوش خیم ، معانی تحقیر آمیز یا تهدید کننده پنهانی بیابد .
5- کینه جویی پایدار
6- تلقی حمله به منش یا شهرت خود که برای دیگران واضح نبوده و به سرعت نسبت به آنها واکنش خشمگینانه نشان دهد یا به حمله متقابل بپردازد .
7- بروز بد گمانی های مکرر و بی دلیل درباره وفاداری همسر
B . رد سایر علل
ناآگاهی شخصیت اسکیزوئید
A : الگوی نافذ از بی علاقگی نسبت به روابط اجتماعی و دامنه محدود ابراز هیجانات در موقعیت های بین فردی که از اوایل بزرگسالی آغاز شده و در زمینه های مختلف به چشم می خورد و با حداقل ۴ مورد از موارد زیر مشخص می گردد :
۱- از روابط نزدیک از جمله عضوی از یک خانواده بودن نه لذت می برد ونه تمایل به آن دارد .
۲- تقریباً همواره فعالیت های انفرادی را انتخاب می کند .
۳- تمایل چندانی به تجربه جنسی با شخص دیگری ندارد .
۴- از هیچ کاری لذت نمی برد یا فقط از فعالیت های بسیار معدودی لذت می برد .
۵- به جز بستگان درجه اول هیچ دوست صمیمی یا مورد اعتمادی ندارد .
۶- نسبت به تحسین یا انتقاد سایرین بی تفاوت است .
۷- دچار سردی عاطفی ، بی علاقگی یا فقدان عاطفه است .
B . سایر علل
ناآگاهی شخصیت اسکیزو تایپال
A. الگوی نافذی از نقایص اجتماعی و بین فردی که با احساس حاد ناراحتی و کاهش توانایی برای برقراری روابط نزدیک و نیز تحریفات شناختی یا ادراکی و رفتار غیر متعارف تظاهر کرده ، از اوایل بزرگسالی آغاز شده و با حداقل پنج مورد از نشانه های زیر مشخص می شود :
۱- افکار انتساب
۲- عقاید عجیب و غریب یا تفکر جادویی که رفتار را تحت تأثیر قرار می دهد و با هنجارهای خرده فرهنگ همخوانی ندارد .
۳- تجارب ادراکی نامعمول و غیر عادی از جمله خطاهای حسی جسمی
۴- تفکر و تکلم عجیب و غریب
۵- بد گمانی یا افکار پارانوئید
۶- عاطفه نامتناسب یا محدود
۷- رفتار یا ظاهر عجیب و غریب ، نامتعارف یا غیر عادی
۸- فاقد دوستان نزدیک یا افراد مورد اعتماد به جزء بستگان درجه ی اول است .
۹- اضطراب اجتماعی مفرطی که با آشنایی تقلیل پیدا نمی کند . ( بیشتر مرتبط با ترس های پارانوئیدی و بدگمانی تا قضاوت منفی دیگران درباره ی خود )
B. رد سایر علل
ناآگاهی شخصیت ضد اجتماعی
A الگوی نافذی از بی اعتنایی و نقض حقوق دیگران که از ۱۵ سالگی آغاز شده و با حداقل سه مورد زیر مشخص می شود :
۱- عدم رعایت هنجارهای اجتماعی در زمینه رفتارهای قانونمند که به صورت ارتکاب مکرر اعمالی مشخص می شود که زمینه ساز بازداشت آنها می گردد .
۲- فریبکاری که با دروغگویی مکرر ، کاربرد اسامی مستعار و کلاهبرداری از دیگران جهت دستیابی به منفعت یا لذت شخصی مشخص می شود .
۳- تکانشگری یا ناتوانی در برنامه ریزی قبلی
۴- تحریک پذیری و پرخاشگری که با درگیری ها و جدال های جسمی مشخص می شود .
۵- بی احتیاطی نسبت به سلامت و ایمنی خود یا دیگران
۶- بی مسئولیتی مستمر ، که با ناتوانی مکرر در حفظ یک شغل ثابت یا پرداخت تعهدات مالی مشخص می شود .
- فقدان پشیمانی که با بی تفاوتی یا دلیل تراشی برای صدمه ، بدرفتاری یا دزدی از دیگر مشخص می شود .
B. فرد بایستی حداقل ۱۸ ساله باشد .
C. رد سایر علل
ناآگاهی شخصیت مرزی
الگوی نافذ از بی ثباتی در روابط بین فردی ، خودانگاره و عواطف و تکانشگری بارز که از اوایل بزرگسالی آغاز شده و در زمینه های مختلف بروز کرده و با حداقل پنج مورد از موارد زیر مشخص می شود :
۱ - تلاشی سرآسیمه برای اجتناب از رها شدگی واقعی یا خیالی
۲- الگویی از روابط بین فردی بی ثبات و پر شور و هیجان که مشخصه اش تناوب بین دو قطب آرمانی سازی و بی ارزش نمایی مشخص می شود .
۳- اختلال هویتی ، بی ثبات بودن دایم و بارز خودانگاره یا احساس فرد در مورد خودش
۴- تکانشگری حداقل در دو حوزه بالقوه آسیب زا ( مانند ولخرجی ، رابطه جنسی ، سوء مصرف مواد ، رانندگی بی احتیاط ، پرخوری )
۵- اقدام ، ژست یا تهدید به خودکشی و یا خوزنی مکرر
۶- بی ثباتی عاطفی ناشی از واکنش پذیری شدید خلقی
۷- احساس مزمن پوچی
۸- خشم شدید و نامتناسب یا دشواری در کنترل خشم
۹ - افکار پارانوئید یا علائم شدید تجزیه ای گذرا در مواقع استرس
ناآگاهی شخصیت نمایشی
الگوی نافذی از هیجان پذیری مفرط و توجه طلبی ، که از اوایل بزرگسالی شروع شده و در زمینه های مختلف بروز نموده و با حداقل پنج مورد از موارد زیر مشخص می شود :
۱- احساس ناراحتی در موقعیت هایی که مرکز توجه نباشد .
۲- مشخصه تعامل با دیگران اغلب رفتار نامتناسب برانگیزاننده یا اغواگرانه جنسی است .
۳- ابراز احساساتش به سرعت تغییر می کند و سطحی است .
۴- پیوسته از وضعیت ظاهری خود برای جلب توجه استفاده می کند .
۵- شیوه گفتار وی بسیار برداشت گرایانه و فاقد جزئیات است .
۶- ابراز هیجانی وی اغراق آمیز ، تئاترگونه و توام با خودنمایشی است .
۷- تلقین پذیر است ( به سادگی تحت تأثیر افراد یا شرایط قرار می گیرد ) .
۸- روابط را بیش از حد واقعی آن صمیمی تلقی می کند .
ناآگاهی شخصیت خودشیفته
الگویی نافذی از خود بزرگ بینی ( در عالم خیال یا رفتار ) ، نیاز به تحسین و فقدان همدلی ، که از اوایل بزرگسالی آغاز شده و در زمینه های مختلف به چشم می خورد و با حداقل پنج مورد از موارد زیر مشخص می شود :
۱- احساس خود بزرگ بینی به صورت مهم پنداشتن خود
۲- با خیالپردازی هایی در زمینه موفقیت بی حد و حصر ، قدرت ، هوش و استعداد ، زیبایی یا عشق ایده آل اشتغال ذهنی دارد .
۳- معتقد است که خاص و بی همتا است و فقط افراد خاص یا عالی رتبه قادر به درک وی هستند و باید تنها با آنها رابطه داشته باشد .
۴- نیاز مفرط به تحسین
۵- وجود احساس محق بودن
۶- در روابط بین فردی استثمارگر است .
۷- فقدان همدلی
۸- اغلب به دیگران حسادت می ورزد یا معتقد است که دیگران به وی حسادت می کنند .
۹- رفتار ها یا نگرش های متکبرانه نشان می دهد .
ناآگاهی شخصیت دوری گزین
الگوی نافذی از بازداری اجتماعی ، احساس بی کفایتی و حساسیت بیش از حد نسبت به ارزیابی منفی است که از اوایل دوره بزرگسالی آغاز شده و با حداقل چهار مورد از موارد زیر مشخص می گردد :
۱- از فعالیت های شغلی که مستلزم تماس فردی چشمگیری است ، پرهیز می کند ، چرا که از انتقاد ، عدم تأیید و یا طرد هراس دارد .
۲- تمایلی به معاشرت با دیگران ندارد مگر این که مطمئن باشد که دوست داشته می شود .
۳- در روابط نزدیک به دلیل ترس از شرمندگی و یا تمسخر ، خودداری نشان می دهد .
۴- با مورد انتقاد قرار گرفتن یا طرد شدن در موقعیت های اجتماعی اشتغال ذهنی دارد .
۵- به دلیل احساس بی کفایتی در موقعیت های جدید بین فردی بازداری دارد .
۶- خود را از نظر اجتماعی ناشی و از نظر فردی غیر جذاب و یا پائین تر از دیگران می داند .
۷- به طرزی نامعمول از خطر کردن شخصی یا درگیر شدن در هر گونه فعالیت جدید اکراه دارد . به این دلیل که ممکن است در این موقعیت ها خجالت زده شود .
ناآگاهی شخصیت وابسته
نیاز مفرط و فراگیر برای تحت مراقبت قرار گرفتن که به رفتار مطیعانه و سلطه پذیر و چسبنده و ترس از جدایی منجر می گردد که از اوایل دوره بزرگسالی آغاز شده و حداقل با پنج مورد از موارد زیر مشخص می گردد :
۱- بدون توصیه و اطمینان بخشی مفرط از سوی سایرین ، در تصمیم های روزمره مشکل داشته باشد .
۲- نیازمند آن باشد که دیگران مسئولیت اکثر مسایل عمده زندگی اش را به عهده بگیرند .
۳- به دلیل ترس از دست دادن حمایت یا تأیید در ابراز مخالفت با دیگران مشکل داشته باشد .
۴- دشواری در شروع طرح ها و برنامه ها یا انجام مستقل کارها ( به دلیل فقدان اعتماد به قضاوت یا توانایی های خود تا فقدان انگیزه یا انرژی ) .
۵- زیاده روی جهت دستیابی به محبت و حمایت دیگران ، تا جایی که داوطلب انجام کارهای ناخوشایندی می شوند .
۶- احساس ناراحتی یا درماندگی به هنگام تنها ماندن ، به دلیل ترس اغراق آمیز از ناتوانی در مراقبت از خویشتن
۷- جستجوی فوری رابطه ای دیگر به عنوان منبع مراقبت و حمایت پس از خاتمه یک رابطه نزدیک
۸- اشتغال ذهنی غیر واقع بینانه با این موضوع که مبادا برای مراقبت از خودش تنهایش بگذارند ..
ناآگاهی شخصیت وسواسی- جبری
الگوی نافذی از اشتغال ذهنی با نظم و ترتیب ، کمال طلبی و کنترل ذهنی و بین فردی ، به بهای از دست دادن انعطاف پذیری ، سعه صدر و کارایی که از اوایل بزرگسالی شروع شده و با حداقل چهار مورد از موارد زیر مشخص می گردد :
۱- اشتغال ذهنی با جزئیات ، قوانین ، فهرست ها ، نظم و ترتیب ، سازماندهی ، یا برنامه ها تا حدی که هدف اصلی فعالیت کم می شود .
۲- وجود کمال طلبی که مانع انجام کارها می گردد .
۳- به طور افراطی خود را وقف کار و تولید می کند به حدی که فعالیت های تفریحی و روابط با دوستان را فرا می گیرد ( به دلیل احتیاج آشکار مالی نباشد ) .
۴- درباره موضوعات اخلاقی ، اصول و یا ارزش ها ، فردی دقیق و سختگیر ، بیش از حد با وجدان و انعطاف ناپذیر است ( با هویت فرهنگی یا مذهبی فرد هماهنگ نباشد ) .
۵- ناتوانی در دورریختن اشیاء مستعمل یا بدرد نخور ، حتی وقتی فاقد ارزش عاطفی هستند .
۶- از تفویض امور به دیگران اکراه دارد مگر اینکه آنها تسلیم شده و کاملا بپذیرند که کارها را دقیقاً به روش وی انجام دهند .
۷- هم نسبت به خود و هم نسبت به دیگران خسیس است ، معتقد است پول باید برای روز مبادا پس انداز شود .
۸- لجبازی و سر سختی نشان می دهد .