اینفودمیا چیست؟
مغز ما تمایل بیشتری به خبر بد دارد زیرا در تکامل خود از زمان غارنشینی ، حواسش به خبرهای بد بود تا از جانش محافظت کند .
برای همین رسانه ها نیز از این تمایل انسان به خبر بد - اینفودمیا – استفاده نموده و اکثر مواقع بعد بد اخبار را منتشر می کنند !
به لحاظ شناختی ، وقتی پیامی درباره ی یک موضوع دریافت می کنیم ، مغز برای اعتبار دهی به آن پیامهای مشابه را کنار هم قرار می دهد تا درستی آنرا بررسی کند . وقتی اطلاعات بیش از حد ، مغز ما را خسته می کند و تأثیرگذاری بر ما بسیار راحت تر می شود . با تکرار زیاد این اطلاعات ، به خاطر آوردن اطلاعات قبلی اعم از درست یا نادرست ، جای دانستن و بررسی کردن را می گیرد . (به ویژه اگر اطلاعات تصویری باشد ) .
اما چرا اینفودمی ، پاندمی را وخیم تر میکند ؟
یافتن اطلاعات معتبر و موثق در زمان پاندمی دشوار است . انسانها احساس اضطراب ، افسردگی ، خستگی شدید ، خستگی عاطفی و ناتوانی در کنند در نتیجه فرایند تصمیم گیری شخصی و سیاسی تأثیر برآوردن خواسته های مهم می پذیرد .
اینفودمیا توسط مردم جذب می شود ( شخص و اشخاص )، رفتار آنها را تغییر می دهد و ریسک ابتلا را افزایش میدهد .
بر موفقیت یا شکست برنامه ها و مداخلات بهداشتی تأثیر می گذارد . کنترل کیفیت نمی شود و بدبینی به رسانه ها به ویژه رسانه های اجتماعی را افزایش میدهد . . .
= اینفودمیا در ایران :
درمان کرونا با طب سنتی ( تضمینی و گیاهی ) ،
ماسک زدن ( ضررهای ماسک زدن مداوم ) ،
توطئه ( کرونا فریب بزرگ قرن 21 ) ، و
واکسن ( نه به واکسن )
موضوعات رایج جعل خبرها بودند .
این سوژه ها در کشورهای انگلیسی زبان عبارتند از :
اقدامات مقامات و مسئولان ، نحوه ی انتشار ویروس ، مناطق آلوده ، ملل مقصر ، توطئه .
کووید - 19 بزرگترین چالش fact - checker ها تاکنون بوده است .
در جریان کووید 19 شرکت های پلتفرمها استانداردهای سخت گیرانه تری برای واکنش به اخبار پاندمی تدوین کرده اند . در کشورهایی مثل انگلستان ، حکومت واحدهایی را برای مواجهه با محتوای مضر ایجاد کرده است . در کشورهای زیادی روزنامه نگاران برای یافتن پاسخ سوالات مردم مشغول به کار شدند . در برخی کشورها مثل سنگاپور پس از اعتراض محققان و مدافعان حقوق بشر ، قانون « اخبار جعلی » تصویب شد .
در پی شیوع کرونا ، برخی دولتها بعضاً به انتشار آمار و اطلاعات نه چندان واقعی و دقیـق درباره بیمـاری کـرونا اقـدام کـرده اند که این مسـألـه ، موجبات گله مندی سایر کشورها را فراهم کرد . کارشناسان علوم ارتباطات معتقدند این حرکت ، حداقل دارای 16 آسیب احتمالی است که به آنها اشاره می شود
اجتماعی ،
۱ - ارزیابی و برآورد اشتباه از بیماری و سطح خطرات و صدمات احتمالی و نیز راهکارهای مقابله و مهار آن
2- ارزیابی غیرواقعی از تبعات و حواشی ناشی از بیماری در حوزه های مختلف اعم از اقتصادی ، اجتماعی و ..
3-تصمیمات نادرست به اتکای آمار واطلاعات ناصحیح یا غیرواقعی .
4- خطا در سیاستگذاری ها ، سطـح محدودیتها ، تدوین دستورالعملها و ... از سوی دولتها ، سازمانها و ..
5- خطا در محاسبه و اختصاص نامناسب بودجه لازم برای پیشگیری ، درمان و مهار
6- خطا در تجهیز و ایجاد آمادگی لازم به لحاظ روحی ، جسمی و ... برای مواجهه و مقابله با بیماری و
7- بزرگنمایی یا کوچک نمایی واقعیت وپیامدهای ناشی از آن درابعاد جهانی
8-تعمیم یا بی اعتمادی نسبت به سایر آمار و اطلاعـات و مراکز رسانه ای و غیر رسانه ای ارائه کننده آنها
9-خطا در برنامه ریزی و تحقق هدف از سطوح جهانی تا شخصی
10- صدمات مالی ، جانی و ... مختلف ناشی از آتکا به اطلاعات نادرست
11-بروز ابهام وعدم امکان ارزیابی صحیح از احتمال پایان وضعیت فعلی با توجه به عدم دقیق بودن اطلاعات
12-عدم امکان تشخیص واقعیت وعمق حادثه برای خانواده ها و نحوه مواجهه مناسب آنها
13-تأثیر منفی بر روند مطالعات علمی و تحقیقاتی داخلی و جهانی و برآمارهای سازمان بهداشت جهانی و
14-ايجـاد گفتمـان نـاسـالـم به ویژه در سطح بین المللی و موثر بر روابط کشورها ، ملتها ، نژادها و ... با یکدیگر
15-عدم درک صحیح جهان از وضعیت واقعی بیماری برای هرگونه کمک و یاری احتمالی بشردوستانه .
16- ثبـت تاریخـی و مستندنگاریهـای غیرواقعی در انتقال تجارب به آیندگان
تحقیقات نشان میدهد که اخبار ظاهراً بی پایان مرتبط با عفونت کووید ۱۹ و میزان مرگ و میر میتواند خطر مشکلات روانی را به میزان قابل توجهی افزایش دهد .
متأسفانه گزارشهای رسانهای که شامل اطلاعاتی درباره تأثیر کووید ۱۹ بر سلامت روان است ، ممکن است منشأ تأثیرات روانی نامطلوب بر افراد باشد .
رسانه ها و سازمانهای خبری در سراسر جهان به دلیل ناکافی بودن شیوه های ارتباطات بحران ، نقش حداقلی در مبارزه با بیماری کووید ۱۹ ایفا کرده اند
احتمال دارد افرادی که بیشتر به دنبال اخبار و اطلاعات ویروس کرونا در سطح اینترنت هستند ممکن است دارای حالتهای اضطرابی و استرسی بیشتری باشند . ازاینرو ، افرادی که اعتیاد به اینترنت دارند ، ممکن است سطح بالاتری از استرس و اضطراب را تجربه کنند و از آنجا که ویروس کرونا شرایطی را به وجود آورده تا مردم بیشتر در خانه بمانند ، احتمال دارد این امر باعث استفاده بیشتر آنها از اینترنت شود و به دلیل اخبار ناگوار و محتوای ناراحت کننده مرتبط با ویروس کرونا که ممکن است در سطح اینترنت با آن مواجه شوند استرس بیشتری را تجربه میکنند و از نظر روانشناختی استرس آسیب زایی را تجربه می کنند
اینفودمیک افراد را به خوردن مواد ضدعفونی کننده برای بهره مندی از " مزایای سلامت " آن ترغیب می نماید و باعث شد
بین ۱ مه تا ۳۰ ژوئن ۲۰۲۰ ، ۱۵ مورد گزارش از مسمومیت با متانول به دلیل نوشیدن ماده ضدعفونی کننده وجود داشت ؛ که از این تعداد چهار نفر فوت کردند سه نفر با اختلال بینایی ترخیص شدند . و با این حال برخی همچنان به اظهارات رهبران ایالات متحده که مرتباً از رسانه های سنتی و سایر رسانه های شبکه های اجتماعی منتشر می شود اعتماد کورکورانه دارند .
همچنین تعطیلی دانشگاهها و به دنبال آن نیاز مبرم به استفاده از و اینترنت میتواند بستر دور باطل اعتیاد به اینترنت ، آثار روانی ناشی از آن در مورد کرونا و ویریسم رایانه ای برای دوری از چک کردن مکرر اخبار کرونا را هموار کند هرچه میزان استفاده از فضای مجازی اعتیادآورتر باشد ، اطلاعات حاشیه ای و افراطی دور از اخلاق میتواند فرد را به دام سایتها رهنمون سازد .
شایعه :
افرادی که تریاک و مشتقات آن را استفاده می کنند ، تحت هیچ شرایطی کرونا نمی گیرند . دلیل آن این است که کرونا یک ویروس یا باکتری زنده نیست بلکه یک لیپید بی جان از جنس تماماً چربی است که هیچ دارویی برای آن نیست . از طرفی دیگر افرادی که بدنشان مرفین دارد ، چربی سوز است . از افرادی که تاکنون در جهان به این بیماری مبتلا شده اند ، هیچکدام معتاد به تریاک نبودند .
اما واقعیت چه می گوید :
طبق پژوهشی که تحت عنوان بررسی مقایسه ای وضعیت مصرف دخانیات و مواد اعتیاد آور در بين بيماران كوويد- 21 و بیماران عادی صورت گرفته است ، به طور معنی داری مصرف شیشه شانس ابتلا به ویروس کرونا را 9 برابر ، الکل 12.2 برابر و داروهای آرامبخش و خواب آور 1.6 برابر افزایش می دهد
از آغاز پاندمی ویروس ناشناخته کرونا در جهان بسیاری از بنیادهای پزشکی و آکادمیک برای شناخت راههای درمان و مقابله با آن تحقیقات و مطالعات گسترده ای را آغاز کردند . در کنار این محققان ، عدهای دیگر از اطباء سنتی هم تلاش کردند تا با تلفیق مواد و عصاره های گوناگون راهکاری برای بالا بردن ایمنی بدن و درمان کرونا بیابند . اما در این بین عده ای هم بودند که استعمال مواد تدخینی را روش مؤثر برای افزایش مقاومت بدن و درمان بیماری کووید ۱۹ معرفی کردند .
این شایعه و خبرهای تأیید نشده مانند آن سبب شد تا گرایش مردم به مواد مخدر برای درمان کرونا افزایش یابد و با وجود آنکه مطالعه مستندی مبنی بر تأثیر مواد مخدر بر بهبود بیماران کرونایی انجام نشده با این وجود اقبال به استفاده از این مواد برای در امان ماندن کرونا در جامعه رو به افزایش است . از طرف دیگر ارائه داروی گیاهی بر پایه ترکیبات تدخینی هم اعتماد مردم به استفاده مواد مخدر سنتی را افزایش داده و بر همین اساس قبح استعمال این مواد در بین خانواده ها کاهش یافته است و دیده ها و شنیده ها حکایت از آن دارد که توصیه به استفاده از این مواد نزد دوستان و اقوام افزایش یافته است . هر چند افزایش گرایش به این مواد توسط مسئولان به صورت رسمی تأیید یا تکذیب نشده اما قرائن نشان میدهد که مردم به سمت مصرف مواد مخدر رفته و آن را یکی از راههای درمان میدانند این در حالی است که استعمال مواد مخدر برای در امان ماندن کرونا موجب وابستگی و اعتیاد فرد شده و در درازمدت آثار اجتماعی و فرهنگی بی شمار بر جای می گذارد .