پروبیوتیکها و آلرژی

آلرژی یا حساسیت ،  واکنش بیش از اندازه سیستم ایمنی بدن در برابر عوامل گوناگون است. کسانی که دچار حساسیت هستند دارای دستگاه ایمنی فوق هوشیار هستند که در برابر مواد ظاهرا بی‌ زیان موجود در محل زندگیشان واکنشی بیش از اندازه نشان می‌دهند. برای نمونه گرده گیاهان می‌تواند سیستم ایمنی شخص آلرژیک را چنان برانگیزاند که گوئی با یک خطر جدی روبرو شده است.

میزان آلرژی در جهان رو به افزایش است و در یک قرن گذشته شاهد افزایش بیش از حد آن می باشیم .

 

 

 

 

در حال حاضر 30 تا 40 درصد مردم آلرژی دارند که 5% آلرژی غذایی و 2 تا 5% آلرژی به شیرگاو ( CMA )دارند .

پیش بینی شده تا سال 2050 بیش از 4 میلیارد مردم در جهان تحت تاثیر آلرژی قرار می گیرند .

 

بویژه آلرژی به پروتئین شیرگاو ( CMA ) هم از نظر تعداد و هم از نظر شدت در حال افزایش است و میزان بستری شدن هم افزایش یافته است .

 

عوامل موثر بر آلرژی :

الف- ژنتیک

20 تا 40% افرادیکه والدین آنها آلرژی دارند ممکنست دچار آلرژی شوند .

 

ب- عوامل محیطی :

1- سزارین میزان آلرژی را تا 30% افزایش می دهد .

2- آلودگی هوا میزان آلرژی را تا 20% افزایش می دهد .

3- داروها میزان آلرژی را تا 100% افزایش می دهد .

 

همه موارد فوق ( ژنتیک و عوامل محیطی ) روی میکروبهای روده ایی موثرند .

 

واژه ی آبشار آتوپیک ( Atopic March ) یعنی چه ؟

یعنی اگر آلرژی در ابتدای زندگی داشته باشیم می توانیم پیش بینی کنیم آلرژی در ادامه زندگی شروع به افزایش پیدا می کند .

پیشگیری از اولین آلرژی مهم است

پیشگیری از " روند یا آبشار آتوپیک - Atopic March " خیلی مهم است .

Atopic March به ما می گوید که اگر کودک در ابتدای زندگی دچار درماتیت آتوپیک یا آلرژی غذایی شود ، در مراحل بعدی زندگی می تواند به رینیت آلرژیک یا آسم تبدیل شود .

 

بنابراین برای ما مهم است که در ابتدا مداخلاتی داشته باشیم تا این Atopic March شروع نشود .

 

آلرژی در اوایل زندگی عواقبی زیادی دارد . وقتی سیستم ایمنی بسمت TH2 برود و فرد دچار آلرژی شود ، انتظار داریم بیماریهای غیرواگیر زیر افزایش یابد ، به عنوان مثال:

 چاقی، دیابت، بیماری قلبی، فشار خون ، بیماریهای سایکوسوشیال و غیره

 

بنابراین مدیریت اینکه فرد دچار آلرژی نشود خیلی مهم است .

انواع استراتژی :

الف – استراتژی قدیم :

روش قدیم اجتناب تماس با آلرژن بود .

مثلا کودک فلان غذا را تا 6ماهگی یا یکسالگی و ... نخورد و منتظر می شدیم تا کودک با حساسیت بیاید و بعد درمان کنیم !

ب – استراتژی جدید :

آموزش سیستم ایمنی بدن (Training immune system)که کودک بسمت آلرژی نرود  از طریق :

1- قرار گرفتن در معرض پروتئین کنترل شده ( پروتئینهایی در اختیار شیرخوار قرار دهیم که سبب آلرژی شیرخوار نشود )

2-  افزایش میکروبیوتای روده ( پره بیوتیک و پروبیوتیک )

 

 

میکروبیوتای روده چیست ؟

میکروبیوتای مجموعه ای از میکروارگانیسم ها است که در قسمت های مختلفی از بدن از جمله دستگاه گوارش زندگی می کنند. ۳۰۰ تا ۵۰۰ نوع باکتری مختلف در روده انسان زندگی می کند .

این باکتری ‌ها به همراه سایر میکروارگانیسم ها مانند قارچ، ویروس و انگل ها میکروبیوتا یا میکروبیوم را تشکیل می ‌دهند که در گذشته به آن فلور میکروبی روده گفته می شد. خوب است بدانیم بیشتر باکتری های موجود در بدن مفید بوده و ایجاد بیماری نمی کند.

قرار گرفتن در معرض پروتئین کنترل شده و افزایش میکروبیوتای روده انجام شود . سیستم ایمنی بدن ، پروتئینهای غذایی را مضر تشخیص نمی دهد و بر علیه آنها آنتی بادی تولید نمی کند .

 

اگر این اتفاق نیافتد و سیستم ایمنی بدن ، پروتئینهای غذایی را مضر تشخیص می دهد و بر علیه آنها آنتی بادی تولید می کند و آلرژی ایجاد می شود .

 

چرا سیستم ایمنی بدن را آموزش می دهیم ؟

در ابتدای تولد همه سیستم های بدن تکامل خود را پیدا نکردند و در 1000 روز اول زندگی سیستمهای مختلف بدن در حال تکامل هستند .مانند مغز ، قلب ، تیموس ، سیستم ایمنی و ....

 

برای همین می توانیم سیستم ایمنی را آموزش دهیم .

یکی از مکانهای مهم برای آموزش سیستم ایمنی ، دستگاه گوارش است .

اوایل زندگی یک دوره حیاتی است، زیرا سیستم ایمنی نوزاد هنوز در حال بلوغ است و تحت تأثیر میکروبیوتای روده قرار دارد. 

 

پتانسیل بالایی برای تداخل بین میکروبیوتای روده و سیستم ایمنی وجود دارد زیرا 70 تا 80 درصد سلول‌های ایمنی در مجاورت میکروبیوتای روده قرار دارند.  پلاک های پی یر که به عنوان بافت لنفاوی مرتبط با روده  شناخته می شوند. هم برای دفاع در برابر میکروارگانیسم ها و هم برای تحمل در برابر مواد غذایی نقش دارند .

روده نقش مهمی در ایجاد و حفظ تعادل ایمنی دارد. 

70-80% سلول های ایمنی و 100 میلیون نورون عصبی و سطح مخاطی با میانگین 32 متر مربع و 100 تریلیون باکتری در روده وجود دارد .

 

 

 

 

فاکتورهایی که میکروبیوتای روده را تحت تاثیر قرار می دهد :

1- مدت بارداری (ترم در مقابل نارس)

2- قرار گرفتن در معرض میکروبیوتای مادر در هنگام تولد - روش زایمان (واژینال در مقابل سزارین)

3- تماس با میکروبیوتای مادر (هنگام بغل گرفتن و شیردادن )

4- تغذیه زودهنگام با رژیم غذایی (تغذیه با شیر مادر در مقابل شیر خشک)

5- استفاده از آنتی بیوتیک ها و/یا پروبیوتیک ها

6- خارجی  : عوامل محیطی (محیط جغرافیایی، اندازه خانواده، قرار گرفتن در معرض حیوانات خانگی)

 

ترکیب فلور روده :

فلور روده نقش بسیار مهمی بر توسعه بیماری آلرژیک و التهاب راه های هوایی دارد .

چون فلور روده بر بلوغ لنفوسیت نوع 1 ( TH1)، تولید TGF و تولید IgA، نقش مهمی دارد.

(یکی از کارهای اصلی پروتئین TGF ، تنظیم فرایندهای التهابی، به‌ویژه در روده است. علاوه بر این، تمایز و تنظیم لنفوسیت‌های T و تمایز یاخته بنیادی از دیگر کارهای این پروتئین است.)

گمانه‌زنی‌هایی وجود دارد که قرار گرفتن در معرض این عوامل میکروبی در اوایل زندگی، زمانی که بلوغ ایمنی حیاتی است، می‌تواند نقش مهمی در بلوغ پاسخ‌های ایمنی سلول‌های لنفوسیت نوع 1 (TH1) ایفا کند و می‌تواند از تولید لنفوسیت آلرژیک نوع 2  (TH2)جلوگیری کند.  (بعبارتی به سیستم ایمنی آموزش می دهند که به سمت تولید TH1 بروند )

پاسخ های لنفوسیت نوع 2  (TH2) سبب تولید آنتی بادی IgE و واکنش آلرژیک می شود .

 

پروبیوتیک ها دسته ای از میکروارگانیسم های فعال هستند که با کلون سازی در بدن انسان و تغییر ترکیب فلور در قسمت خاصی از میزبان برای میزبان مفید هستند. 

پری بیوتیک ها مواد غذایی غیرقابل هضم هستند که با تحریک انتخابی رشد و فعالیت پروبیوتیک ها برای بهبود سلامت میزبان اثر مفیدی بر میزبان دارند. 

سیم بیوتیک ها ترکیبی از پروبیوتیک ها و پری بیوتیک ها است.

پروبیوتیک ها، پری بیوتیک ها و سیم بیوتیک ها می توانند سیستم ایمنی میزبان را از طریق اکوسیستم روده بهبود بخشند و ممکن است برای درمان بیماری های آلرژیک مانند آسم مفید باشند. 

برخی از آزمایشات حیوانی نشان داده اند که پروبیوتیک ها می توانند به طور موثری از تولید IgE و تجمع ائوزینوفیل ها جلوگیری کنند.  پروبیوتیک ها همچنین در پیشگیری و درمان بیماری های آلرژیک تأثیر دارند.

نوزادان که به روش طبیعی به دنیا می آیند و از شیر مادر استفاده می کنند دارای باکتری روده با اکثریت بیفیدوباکتری Bifidobacteria هستند

باکتری روده نوزادان :

بیشترین باکتری  Bifidobacterium spp و سپس Lactobcillus spp و سایر میکروبیوتای روده Clostridium & Eubacterium spp &   Bacteroides spp  و  اشرشیاکلی و آتوپوبیوم  می باشد

 

 

 

 

اگر :

الف- در وضعیت سالم :

تحمل ایمنی • هوموستاز دستگاه گوارش • متابولیسم سالم •

 

ب- وضعیت ناسالم - Dysbiosis :

بیماری ایمنی (آلرژی، آسم) • بیماری گوارشی (IBD) • بیماری متابولیک (چاقی، دیابت)

 

الف- در وضعیت سالم :

ترکیب میکروبیوتای روده سالم را در نوزادان با زایمان واژینال و تغذیه با شیر مادر :

 

ب- وضعیت ناسالم Dysbiosis- :

ترکیب میکروبیوتای روده نوزادان سزارین شده که کاهش سطح گونه های باکتری مفید و سطوح بالاتر باکتری های بالقوه مضر شامل :

 Clostridium difficile , StaphylococcuS aureus ,  Escherichiacoli Enterobacteriaceae

 

در وضعیت ناسالم( Dysbiosis) ، میکروبیوتای روده در اوایل زندگی ممکن است تحمل دهانی را به تأخیر بیندازد و می‌تواند نقش مهمی در ایجاد بیماری‌های مرتبط با ایمنی مانند آلرژی غذایی و درماتیت آتوپیک داشته باشد.

 

 

 

سوال : چکار کنیم که سیستم ایمنی به سمتی برود که آلرژی ایجاد نشود ؟

تماس با پروتئینها بصورت کنترل شده باشد و میکروبهای مفید شامل پروبیوتیکها و پری بیوتیکها ( اولیگوساکاریدها برای تغذیه پروبیوتیکها ) وجود داشته باشد. این حالت در شیر مادر وجود دارد

 

شیر مادر یکی از تاثیرگذارهای کلیدی میکروبیوتای روده برای حمایت از توسعه سیستم ایمنی است :

شیر مادر به طور طبیعی سیستم ایمنی را از طریق جای گذاری میکروبیوتای روده آموزش می دهد. 

شیر مادر استاندارد طلایی برای آموزش سیستم ایمنی است. 

شیر مادر یک ترکیب شگفت‌انگیز پیچیده و متنوع از ترکیبات تغذیه‌ای و بیواکتیو است :

الف- اولیگوساکارید شیر انسانی Human MIlk Ollgosaccharldes (HMOS) که:

اثر پره بیوتیک دارند .

اثر مستقیم بر سیستم ایمنی دارند .

مقابله با عفونتها می کنند

در تکامل مفز نقش قابل توجهی دارند .

 

ب- باکتری‌ها و دیگر متابولیتها :

پرو بیوتیک ها و محصولات آن که پست بیوتیک ها گفته می شود و روی سیستم ایمنی نقش دارند .

ج- پروفایل منحصر به فرد و پیچیده DHA و AA :

دوکوزاهگزانوئیک اسید (DHA) و آراشیدونیک اسید (AA) برای رشد و بلوغ مغز، شبکیه و سایر اندام‌ها در نوزادان تازه متولد‌شده، ضروری می باشد.

 

دستورالعمل های بین المللی برای پیشگیری از آلرژی به طور جهانی تغذیه با شیر مادر را برای حداقل 4-6 ماه با شروع تغذیه تکمیلی از 4-6 ماهگی توصیه می کند. 

 اگر تغذیه با شیر مادر ناکافی باشد یا امکان پذیر نباشد، می توان به نوزادانی که بر اساس وراثت آتوپیک و در معرض خطر بالا هستند، یک فرمول ضد حساسیت برای کاهش خطر ابتلا به آلرژی توصیه کرد و برای پیشگیری از آلرژی ، توصیه به مصرف پروبیوتیک ها در نوزادانی که در معرض خطر ابتلا به آلرژی هستند ، می شود .

 

خلاصه :

الگوی حساسیت به پروتئین شیرگاو به طور فزاینده ای در حال افزایش است.

پیشگیری از اولین آلرژی برای متوقف کردن مارچ آلرژیک مهم است. 

تغذیه با شیرمادر فلوئور روده را اکثریت گونه های بیفیدوباکتریوم می کند .

 DYSBIOSIS روده ممکن است تحمل دهانی را به تاخیر بیاندازد که در ایجاد بیماریهای مرتبط با ایمنی به عنوان آلرژی نقش دارد.

شیر انسان به طور طبیعی سیستم ایمنی را آموزش می دهد و از طریق:

 قرار گرفتن در معرض پروتئین کنترل شده

 اثر پره بیوتیک ( اولیگوساکاریدها برای تغذیه پروبیوتیکها ) برای تغذیه باکتری های سالم،

باکتری های مفید مانند Bifidobacterum Breve ( پروبیوتیک) حساسیت به پروتئین شیرگاو را پیشگیری و مدیریت می کند.