اگر اطرافیان ما افکار خودکشی داشتند ، چگونه آنرا شناسایی کنیم و ارجاع دهیم .
در دنیا از سیستم QPR استفاده می شود که به فارسی سیستم بتا می گویند .
QPR شامل سه مهارت برای حفظ زندگی است . نحوه :
Question بپرس ... از شخص درباره خودکشی بپرس
Persuade ترغیب ... آن شخص برای دریافت کمک ترغیب کن
Refer ارجاع ... شخص به منابع مناسب ارجاع بده
Question بپرس از چه کسانی بپرسیم ؟
الف - از آنهایی که سرنخهای خودکشی را دارند .
ب - افراد دارای و نشانه های تحت استرس
الف - از آنهایی که سرنخهای خودکشی را دارند :
( از افراد با سرنخ های زیر باید از خودکشی پرسید )
سرنخ های مستقیم کلامی
تصمیم دارم خودم را بکشم
ای کاش مرده بودم
میخواهم خودکشی کنم
میخواهم همه چیز را تمام کنم
اگر فلان و فلان اتفاق نیفتد خودم را خواهم کشت .
سرنخ های غیر مستقیم یا رمزی کلامی
دیگر نباید مراقب من باشید
به زودی دیگر مجبور نیستید نگران من باشید
خداحافظ وقتی برگردید من اینجا نخواهم بود
روزگارم گاهی خوب بود اما همۀ ما باید خداحافظی کنیم
از نحوه رفتارت با من پشیمان خواهی شد
میدانی پسر به زودی به منزل اصلی ام باز خواهم گشت
بیا این را بگیر وسیله یا دارایی محبوب و گرانبها من نیازی به این ندارم
دیگر هیچکس نیازی به من ندارد
اگر به طور ناگهانی ، بمیرید کلیه هایتان را چطور برای پیوند نگه می دارند ؟
از زندگی خسته ام . هدف ادامه دادن چیست ؟
خانواده من بدون من بهتر خواهند بود
اگر من بمیرم چه کسی دلش میسوزد ؟
نمیتوانم بیشتر از این ادامه دهم .
فقط می خواهم بروم از همه چیز خیلی خسته ام .
تو بدون من بهتری
من آن آدم سابق نیستم من دیگر تسلیم شدم زندگی بیفایده است .
به زودی من اینجا نخواهم بود .
سرنخهای موقعیتی : (بدنبال چه موقعیتهایی ممکنست مشکل برای فرد بوجود آید )
طرد شدن ناگهانی از سوی یکی از عزیزان یا جدایی و طلاق ناخواسته
نقل مکان به ویژه نقل مکانهای ناخواسته
فوت همسر فرزند دوست به ویژه اگر با خودکشی یا تصادف اتفاق افتاده باشد
تشخیص یک بیماری کشنده
پرخاشگری و مشاجره با دوستان یا اقوام بدون هیچ دلیل مشخصی
دستگیر شدن و زندان رفتن
پیش بینی از دست دادن امنیت مالی
سرنخهای رفتاری:
اهداء بدن به دانشکده پزشکی
تهیه اسلحه
جمع کردن قرص
تعیین تکلیف امور شخصی و مالی برای بعد از مرگ .
نوشتن یا بازنویسی وصیت نامه .
برنامه ریزی برای مراسم تدفین
بخشش پول یا داراییهای ارزشمند
تغییرات رفتاری به ویژه فریاد زدن و پرت کردن اشیا یا عدم همراهی با خانواده ، دوستان یا همسالان
ب - افراد دارای علائم و نشانه های تحت استرس:
( از افراد با علائم زیر باید از خودکشی پرسید )
تغییرات قابل توجه در عملکرد تحصیلی
تغییر در روند حضور در کلاس ها و غیببهای مداوم در صورتی که پیش از آن ، در کلاس ها حضور منظم داشته است
تغییرات مشخص و قابل توجه یا الگوهای غیر معمول روابط با همکلاسیها هم اتاقی ها استادان / دبیران و مسئولان این مساله میتواند شامل کناره گیری و انزوا یا درگیری و مشاجرات مداوم باشد
خلق و خوی غمگین و افسرده
بیقراری یا صحبت کردن مداوم و سریع
تغییرات قابل توجه در ظاهر و بهداشت شخصی / اختلال در نظم خواب و
خوراک خواب آلودگی مکرر در کلاس
تغییرات قابل توجه در عملکرد تحصیلی
تغییر در روند حضور در کلاس ها و غیببهای مداوم در صورتی که پیش از آن ، در کلاس ها حضور منظم داشته است
تغییرات مشخص و قابل توجه یا الگوهای غیر معمول روابط با همکلاسیها هم اتاقی ها استادان / دبیران و مسئولان این مساله میتواند شامل کناره گیری و انزوا یا درگیری و مشاجرات مداوم باشد
خلق و خوی غمگین و افسرده
بیقراری یا صحبت کردن مداوم و سریع
تغییرات قابل توجه در ظاهر و بهداشت شخصی / اختلال در نظم خواب و
خوراک خواب آلودگی مکرر در کلاس
توجه :
گاهی افراد سرنخهای خودکشی را پیدا می کنند ولی باورهای غلط سبب می شود در مورد خودکشی سوال نپرسیم !
باورهای غلط :
باور غلط: افرادی که واقعا در خطر خودکشی قرار دارند، تصمیم خود را گرفته اند و هیچ تردیدی برای انجام آن ندارند.
واقعیت: معمولا شدت افکار و قصد خودکشی در طی زمان نوسان دارد. بسیاری از افرادی که اقدام به خودکشی می کنند ممکن است مدت ها با این موضوع کلنجار رفته باشند و برخی نیز ممکن است در مورد افکارشان حداقل با یک کسی حرف زده باشند و حتی به پزشک یا روان شناس زنگ زده باشند. این کار حاکی از تردید و احساس دوگانه در مورد از بین بردن خود است
باور غلط: اگر کسی حرف خودکشی را می زند بعید است که واقعا به خودش صدمه بزند
واقعیت: بسیاری از افرادی که از اقدام به خودکشی میمیرند، قبلا در مورد افکار و نقشه خود برای خودکشی حرف زده بودند
باور غلط: خودکشی همیشه یک عمل تکانه ای است و بدون هشدار قبلی اتفاق می افتد
واقعیت: بسیاری از افرادی که اقدام به خودکشی می کنند به صورت ناگهانی این کار را نمی کنند. آنها از مدت ها قبل افکار خودکشی داشته اند و به یک شکلی ، کلامی یا رفتاری، افکار یا قصد خودکشی را بیان کرده اند
باور غلط: افرادی که خودکشی می کنند خودخواه و ضعیف هستند. کسی که باهوش و موفق است هرگز خودکشی نمی کند
واقعیت: بسیاری از کسانی که اقدام به خودکشی می کنند مبتلا به یک بیماری روانپزشکی هستند که ممکن است تشخیص داده نشده و یا درمان نشده باشد. علاوه براین، خودکشی در بسیاری از موارد مرزهای فرهنگی و اقتصادی و اجتماعی را پشت سر می گذارد.
باور غلط: ارزیابی خودکشی و سوال در مورد آن موجب می شود افراد به فکر این کار بیفتند
واقعیت: بسیاری از کسانی که خودکشی می کنند از یک اختلال روانی رنج می برند که اگر خطر خودکشی به موقع در آنها تشخیص داده شود می توان از آن پیشگیری کرد. اگر فردی قصد کشتن خود را داشته باشد، سوال در مورد افکار خودکشی موجب رفتار خودکشی نمی شود برعکس، ارزیابی خطر خودکشی و توجه به درد هیجانی و همدلی با هیجان هایی که فرد را به سمت خودکشی سوق می دهد یکی از مولفه های مهم کاهش شدت افکار خودکشی است.
باورغلط: کسانی که اقدام به خودکشی می کنند فقط به دنبال جلب توجه هستند
واقعیت: در برخی موارد خودکشی یک فریاد نومیدانه و درخواست کمک است و این معادل با جلب توجه نیست.
باورغلط: وقتی کسی یک بار اقدام به خودکشی کرد دوباره این کار را انجام نمی دهد
واقعیت: اقدام قبلی به خودکشی یک عامل پیش بینی کننده مهم برای اقدام به خودکشی در آینده است و یکی از خطرناک ترین زمان ها برای خودکشی، بلا فاصله پس وقتی است که فرد به دلیل اقدام به خودکشی در بیمارستان بستری است. معمولا هفته بعد از ترخیص از بیمارستان، هفته ای است که فرد در خطر بالایی قرار دارد.
باور غلط: ژست خودکشی را نباید جدی گرفت
واقعیت: برخی معتقدند کسی که بلافاصله پس از اقدام به خودکشی، تقاضای کمک می کند، یا زمانی این کار را انجام می دهد که دیگران بتوانند فورا متوجه شوند و او را نجات دهند، و یا از روش هایی استفاده می کند که منجر به مرگ نمی شود هدف دیگری غیر از کشتن خود دارد.
چطور بپرسیم ؟
زمان و مکانی برای پرسیدن سؤال مشخص کنید .
سعی کنید با ، فرد تنها یا در جایی خصوصی باشید .
مداخله بتا ممکن است یک ساعت زمان ببرد پس به خودتان زمان زیادی بدهید .
اولین جمله در دیدار :
نگرانی و توجه خود را با بیان دقیق رفتارهایی که موج نگرانی شما شده است ، نشان دهید
بعنوان مثال : من متوجه .... شما شده ام و این مساله مرا نگران کرده است
بجای اینکه بگویید چرا این روزها به ... توجه نمی کنی ؟
( سوالی نپرسید ! )
حین گفتگو موارد زیر را رعایت کنیم :
شنونده فعال
همدلی
کنیم . اجتناب از نصیحت و پند و اندرز
اگر فرد از افکار خودکشی شرمگین باشد :
استفاده از تکنیک تضعیف شرم
برخی افراد فکر می کنند فقط افراد ضعیف خودکشی می کنند که نادرست است .
برخی افراد بدلیل مشکلات شدید ممکنست به این فکر کنن که : ای که کاش تو این دنیا نبودم ؟ یا حتی لحظاتی به خودکشی فکر کنند؟
تکنیک طبیعی سازی استفاده می کنیم : اگر باز هم فرد از خودکشی حرف نزد ، از
به نظر می رسد تحت فشار هستید
وقتی آدم ها تحت فشار زیادی قرار میگیرند گاهی به این فکر می کنند که کاش تو این دنیا نبودم
یا لحظاتی به خودکشی فکر میکنند
شما چقدر به این افکار فکر کرده اید ؟
اگر پاسخ به پرسش مثبت باشد
ادامه همدلی
گوش دادن بهترین مقدمه برای ترغیب کرد
اول گوش دهید سپس ترغیب کنید
گوش دادن عالی ترین هدیه ای است که یک انسان می تواند به انسان دیگر بدهد .
نصیحت کردن ، آسان فوری بی ارزش و اشتباه است
گوش دادن نیازمند صرف زمان صبر و شجاعت است . . اما همیشه کار درستی است
ترغیب کن :
نمونه یک جمله
• همه ما گاهی در حل مسائل و مشکلات خود می مانیم و نیازمند دریافت کمک از افراد متخصص هستیم
آیا به من اجازه میدهید یک قرار ملاقات با ... ترتیب دهم ؟
در صورتی که پاسخ به ترغیب مثبت بود
فرد را برای دریافت کمک ارجاع می دهیم
بهترین ارجاع زمانی است که شما شخصا فردی را که نگرانش هستید پیش یک متخصص سلامت روان یا افراد حرفه ای مناسب دیگر برده یا ترتیب قرار با این متخصص ایجاد شود
اگر قبول نکرد :
ارجاع در زمانی مناسب است که شخص موافق میکند که پیش متخصص برود و شما می دانید که واقعا قرار ملاقاتی ترتیب میدهد
اگر قبول نکرد :
موافقت شخص برای قبول کمک حتی در آینده را بدست آوریم .