اینفودمیا و سبک زندگی
سبک زندگی علایق ، نظرات ، رفتارها و جهت گیری های رفتاری یک فرد ، گروه یا فرهنگ است .
سبک زندگی ، هویت و سیستم اجتماعی
• سبک زندگی معمولاً منعکس کننده نگرش ها ، شیوه زندگی ، ارزش ها یا جهان بینی فرد است . بنابراین ، سبک زندگی وسیله ای برای جعل احساس خود و ایجاد نمادهای فرهنگی است که با هویت شخصی طنین انداز می شود .
همه جنبه های یک سبک زندگی داوطلبانه نیستند . سیستمهای اجتماعی و فنی اطراف میتوانند انتخابهای سبک زندگی در دسترس فرد و نمادهایی را که او میتواند به دیگران و خود نشان دهد محدود کند .
رویکردهای تعریفی
الف- تعاریفی که بر ویژگیهای زیبایی شناختی سبک تکیه دارند :
کیفیت برتر در ظاهر ، طراحی یا رفتار
ب- تعاریفی که بر جنبه تمایز بخشی سبک تأکید دارند و سبک را ویژگی ای برای نشان دادن برتری می دانند :
اجرا یا انجام اموری که تمایز دهنده فرد یا گروه یا سطح خاصی باشد
ج- تعاریفی که تجسم امروزین سبک به خصوص ابعاد تجملی زندگی محسوب می شوند :
برتری مدگونه ، شیک ، مد زودگذر ، هوس و میل مفرط ، عادت تجمل ، زیاده روی یا ولخرجی
در مطالعه جنبه های مختلف زندگی میتوان به سه سطح مختلف در عین حال مرتبط اشاره کرد ، که کاملا با سبک زندگی در ارتباط هستند :
سطح ساختاری
سطح موقعیتی
سطح فردی
( اینفودمیا بر سبک زندگی سطح فردی موثر است )
سبک زندگی بر سبک رفتاری افراد تاثیرگذار است به این شکل که افراد با سبک زندگی متفاوت در موقعیت های یکسان واکنش های و قابل پیش بینی متفاوتی نشان می دهند .
همه ما به صورت روزمره نگران سلامتی خود هستیم و راهکارهایی برای آزمودن صحت تندرستی و سلامت خود به کار می گیریم مانند مراجعه به دکتر یا انجام آزمایش های تشخیصی ؛ اما فارغ از این هستیم که یکی از عوامل مهم ایجاد بیماریهای انسان مشکل های سبک زندگی هستند .
اصلاح سبک زندگی به مفهوم کلی خود از لحاظ روانی و فیزیکی میتواند یکی از بهترین راههای پیشگیری از بروز بیماریهای مختلف در انسان باشد .
رسانه ها رفتار ، عقاید و هیجانات ما را تحت تاثیر قرار می دهند
رسانه تمامی حوزه های سبک زندگی را در بر میگیرد . گسترش روزانه رسانه امکان تولید محتوا غیر حرفه ای را افزایش داده است . در نتیجه تاثیرات آن بر سبک زندگی افراد بیشتر شده است .
اینفودمی و کووید - 19 :
پس از شیوع کووید - 19 ، جستجوی اینترنتی در همه سنین 50 تا 70 درصد افزایش داشته است . درواقع دسترسی به اطلاعات درست در زمان درست و در قالب درست برای همه حیاتی شده است .
اما چرا اینفودمی ، پاندمی را وخیمتر میکند ؟
اینفودمی و اعتیاد های پارادوکسیکال انفودمی رفتارهایی را در جامعه به عنوان سبک های سلامت ایجاد میکند که از دید افراد قابل احترام است در صورتی که عملکرد های اشخاص را مختل می کند
اینفودمیک را نمی توان حذف کرد ، اما می توان آن را مدیریت کرد
تعریف مدیریت اینفودمیا :
استفاده از دانش و مهارت تجزیه و تحلیل خطر و اتخاذ رویکرد مبتنی بر شواهد علمی برای کاهش اثرات منفی و همه گیری اطلاعات بر سلامت جامعه
هدف : توانمند کردن مردم برای انجام اقدامات بهداشتی که به پیشگیری و کنترل طغیان کمک می کند
سازمان جهانی بهداشت ، شبکه ای برای مقابله با اینفودمیک با نام آپی وین ( EPI - WIN ) که WHO Information Network for Epidemics مخفف شبکه اطلاع رسانی بیماری های همه گیر است به راه انداخته و توضیح داده هنگامی که یک اتفاق اورژانس در جامعه رخ می دهد ، نیاز به اطلاعات به روز هم افزایش می یابد و افراد در این گونه مواقع رو به منابعی می آورند که برایشان قابل اعتماد است . از این رو سازمان جهانی بهداشت از طریق این شبکه اطلاعات را جمع آوری و تعیین می کند که کدام منابع معتبر هستند تا بدین طریق اطلاعات درست و به روز را برای مردم فراهم آورد . شبکه آپی وین شامل قسمت های مختلفی مثل سلامت سفر ، توریسم ، تغذیه ، غذا و کشاورزی است
مدیریت اینفودمیک اما چگونه ؟
الف پیشگیری با تولید محتوای علمی
* نهادهای علمی و پزشکی برای ترویج دانش مبتنی بر علم اقدام نمایند
مجلات پزشکی و علمی اقداماتی را برای اطمینان از انتشار به موقع اطلاعات انجام دهند
* از داده های علمی مجلات در وب سایت های رسمی استفاده شود
* گنجاندن چهره های محبوب / عمومی در رسانه ها
* لزوم داشتن گواهی فعالیت در رسانه ها برای متخصصان
* وب سایت های سازمان های بهداشتی را از طریق موتورهای جستجو تبلیغ کنیم .
* وب سایتهای سلامتی معتبر را دربالای فهرست جستجو قرار دهیم .
* کانال ها و صفحات افراد متخصص را در پلتفرم های رسانه های اجتماعی محبوب تأیید کنیم .
* پلتفرمهای رسانهای مانند توییتر و فیسبوک ، باید حساب کسانی که از نظر علمی دانش لازم را دارند را بعنوان متخصص تایید نمایند .
* برنامه ریزی جهت دسترسی به زمان پخش بیشتر و در ساعات پربیننده تر به متخصصان پزشکی ، دانشمندان و پرسنل بهداشت عمومی برای ارائه اطلاعات معتبر ، مفید و شفاف برای عموم
* ارتباط مستقیم و موثر بین دانشمندان و مردم در سطح جهانی از طریق مصاحبه ، پادکست ها ، وبلاگ ها و رسانه های اجتماعی و
* برگزاری جلسات مطبوعاتی روزانه دانشمندان با خبرنگاران ایجاد یک سبک ارتباطی همدلانه برای جلب توجه عموم
* تنظیم یک جدول زمانی و محتوای تنظیم شده
ب-پیشگیری از تولید اطلاعات نادرست :
ارتقا مهارت در زمینه چگونگی مصاحبه با خبرنگاران و فعالان شبکه های اجتماعی
ارتقا مهارت در زمینه چگونگی اطلاع خطر به مردم
قبول کردن عدم قطعیت ، قبول اشتباهات و شناخت و پذیرش نادانسته ها
اطلاع رسانی شفاف
پیش بینی و شناسایی به موقع نیازهای اطلاعاتی جامعه
ارتقا سواد سلامت جامعه
درک و همراه کردن گروههای مختلف جامعه در برنامه های پیشگیری و کنترل
ترجمه دقیق و به زبان ساده و قابل فهم و به موقع دانش برای به حداقل رساندن عوامل تحریف کننده
ج - پیشگیری از گسترش اطلاعات نادرست
توانمند کردن مردم در تشخیص اطلاعات درست از نادرست !
مقاوم کردن مردم در برابر اطلاعات نادرست !
همراه کردن جامعه در پیشگیری از اینفودمیک
تشویق ، تسهیل وتقویت فرآیندهای پالایش و فیلتر کردن دانش درهرسطح
تولید معیارهایی در مورد عرضه اطلاعات در اینترنت
به اشتراک گزاری تجارب شخصی در رسانه های اجتماعی
انتشار داستان افرادی که تحت تأثیر این بیماری قرار گرفته اند
شناسایی زود هنگام اطلاعات نادرست در گردش
* ارزیابی خطر اطلاعات نادرست در گردش
* تولید " ضد خبر " در برابر اخبار و اطلاعات نادرست مخرب با اتکا بر شواهد علمی
* همراه کردن جامعه در کنترل اینفودمیک
* پالایش دانش ، فیلتر کردن و بررسی واقعیت در هر لایه
* فرآیندهای اصلاح دانش مانند مکانیسم های بررسی واقعیت و تضمین کیفیت
* دولتها باید با جوامع کلیدی ارتباط برقرار کنند تا اطمینان حاصل کنند که نگرانیها و نیازهای اطلاعاتی آنها درک و رفع میشود
* شیوه های راستی آزمایی ؛ شناسایی و راهبردهای پاسخ به اطلاعات نادرست یکپارچه سازی داده ها در موتورهای جستجو : جلوگیری از اضافه بار اطلاعات و محتوای مرتبط با بیگانه هراسی ، انگ و تعصب آموزش مطالبه گری به شهروندان اموزش خودمراقبتی به همه احاد بخصوص بیماران و گروههای در معرض خطر
* ارایه برنامه هایی جهت آموزش به مردم که چگونه میتوانند سلامتی و رفاه خود را حفظ نمایند .
سایر مداخلات
برای مبارزه با چرخه ی اخبار منفی حرکت خود را آهسته کنید و نجنگید
به عنوان اولین گزینه ، میتوانیم از کندکردن چرخه ی اخبار شخصی خود آغاز کنیم . گوشی های هوشمند و نوتیفیکیشن های فوری و اپلیکیشنهای خبری ، اخبار داغ ( به خصوص اخبار منفی ) را سریع دردسترس قرار میدهند یا حتی بدتر از آن ، این اخبار را بدون رضایت ما برایمان به طور مستقیم ارسال میکنند .
رعایت تعادل در پیگیری اخبار
به باور کارشناسان چک نکردن تمام وقت اخبار در رسانه ها و شبکه های اجتماعی به معنای غفلت ، بی توجهی و خودخواهی فرد نیست ؛ درواقع آدمی با انجام این کار به خود یادآور میشودکه ابراز تاسف و ناراحتی مخصوصا زمانیکه کمک چندانی از دستاش برنمی آید ، کاری عبث است و فقط ممکن است وی را از مسیر اصلی زندگی دورتر سازد .
کارشناسان حوزه رواندرمانگری نیز از مردم می خواهند دایما به خودشان متذکر شوند « قرار نیست همه مشکلات جهان را حل و فصل کنند و دنیا را یک تنه از شر اخبار حوادث منفی ، تلخ و گزنده نجات دهند » از اینرو افراد باید در هنگام هجوم اخبار بد و منفی ، بر وضعیت روحی و روانی خویش تسلط داشته باشند و متقابلا مصرف عامدانه اخبار خوب و مثبت را در زندگیشان افزایش دهند ؛ چراکه وقتی این باور در ذهن آدمی شکل گیرد که دنیا روبه قهقرا می رود و هر روز از گذشته تاریک تر میشود ، بدون شک تجسم این تصور بر باورها و تصمیم گیریهای وی تاثیر منفی می گذارد .
ازاینرو به افراد تاکید میشود که در جهت شناخت دقیق روحیات ، خلق وخو و واکنش های روانی خویش نسبت به حوادث و رویدادهای منفی و تلخ زندگی آگاهی یابند تا در برخورد با چنین موقعیت هایی بتوانند خود را راحتتر با شرایط پیش آمده تطبیق دهند و به روال عادی زندگی بازگردند .
علت نیاز به چک کردن اخبار را در خود بررسی کنید
احساس اضطراب و نیاز به کنترل کردن رویدادها ، در همه به یک اندازه نیست . مثلاً افرادی که دچار طرح وارههای اعتمادی – بدرفتاری ، آسیب پذیری ، معیارهای سخت گیرانه و رهاشدگی هستند ، احساس نیاز خیلی بیشتری به کنترل کردن روی امور بیرونی دارند . در طرح واره رهاشدگی ، افراد مدام نگران اند اتفاقی برای یکی از عزیزانشان رخ دهد و او را از دست بدهند ( و در نتیجه تنها و بیچاره شوند ) .
در طرحواره های بی اعتمادی - بدرفتاری و آسیب پذیری ، افراد مدام نگران این هستند که یک اتفاق فاجعه بار یا خطرناک در محیط بیرونی رخ دهد و آنها یا عزیزانشان آسیب ببینند . آنها تجاربی در زندگی شان دارند که به آنها می گوید مدام باید مراقب اتفاقات ناگهانی باشند و خودشان را برای هر شرایطی آماده کنند . در طرح واره معیارهای سخت گیرانه نیز ، افراد خودشان را ملزم به بروز بودن و آگاه بودن از آخرین اخبار می دانند به طوری که بتوانند در جمع های دوستانه و خانوادگی ، بیشتر توجه ها را به خود جلب کنند و به نوعی از موضوعی بی اطلاع نباشند .
اگر بخواهیم از نگاهی دیگر و غیر طرحواره ای به مسأله نگاه کنیم ، این نیاز به کنترل شرایط بیرونی ، در افرادی که گرفتار وسواس یا اضطراب هستند نیز ، بیشتر دیده میشود . آنها مدام نگران این هستند که اوضاع از کنترل شان خارج شود و در نتیجه آسیبی به آنها برسد . بنابراین مدام اخبار را دنبال میکنند .
پس ، اگر شما هم زیاد اخبار را دنبال میکنید ، به جای آنکه به شما توصیه کنیم که اخبار را دنبال نکنید ، دعوت می کنیم خودتان را از نظر طرحواره های ناسازگار اولیه ، یا مسائلی نظیر اضطراب و وسواس ، بررسی کنید
سواد رسانه ای مجموعه ای از مهارت ها و دانشی است که ما به طور فعالانه برای قرار گرفتن در معرض رسانه ها از آن استفاده می کنیم تا معنی پیامهایی را که رسانه ها ارائه می دهند ، بهتر تحلیل و تفسیر کنیم سواد رسانه ای این امکان را می دهد تا با آموزش و افزایش آگاهی مخاطبان ، به چارچوب شناختی و انتقادی برسیم و نگاه نقادانه ای به رسانه ها و اخبار داشته باشیم سواد رسانه ای به ویژه در زمینه رسانه های آنلاین باید مورد توجه قرار گیرد و با ارائه سرفصل های آموزشی مناسب و تدریس به کودکان ، از اثر منفی رسانه ها مسئله جلوگیری شود .
امروزه ما گریزی از رویارویی با رسانه ها و پیامهای رسانه ای نداریم . فناوری های نوین ارتباطی این امکان را به وجود آورده اند که افراد با صرف کمترین وقت وکمترین هزینه ، می توانند پیام تولیدشده خودشان را در فضای جهانی انتشار دهند . این امر ما را با پدیده جدید سر ریز اطلاعات روبه رو ساخته است . از سوی دیگر ، رسانه ها برای جذب مخاطبان بیشتر سعی می کنند از فنون پیچیده اقناع و ترکیب آن با روشهای پیچیده دیگری برای جذب مخاطب بهره برداری کنند . در این حالت اگر مخاطب منفعل باشد و مهارت انتخابگری و تفکر نقادانه را نیاموخته باشد ، احتمال اینکه به آنچه جذابتر و قانع کننده تر است جذب و وابسته شود بیشتر است . و این وابستگی گاهی چنان پیش می رود که معضل جدید با عنوان اعتیاد رسانه ای بروز می کند و از سویی دیگر ، جذابیت های خاص و دسترسی ارزان وآسان انواع پیامها در اینترنت باعث شده اند این اعتیاد به سمت اهلی شدن گوشیهای هوشمند و به ویژه اینترنت برود که بر بستر این گوشیهای هوشمند ارائه می شود .
جان سولر 2005 دیدگاه خود را براساس هرم نیازهـای مـازلو بیان می کند . براساس نظریه وی ، فرد برای ارضای نیازهای بنیادین و بیولوژیکی و همچنین نیازهای والاتر خودشکوفایی ، وابسته به شیء یا فعالیت خاصی میشود . بنابراین ، براساس این دیدگاه ، مردم برای ارضای خلاها و برخی نیازهای خود ، به استفاده بـی رویـه از اینترنت و به خصوص شبکه های مجازی روی میآورند و اعتیاد پیدا میکنند .
براساس نظر الیزابت تامن و همکارانش ، سواد رسانه ای مانند فیلتری داوری کننده عمل میکند ؛ چنانکه جهـان متـراکم از پیام ، از لایه های فیلتر سواد رسانه ای عبور میکند تا شکل مواجهه با پیام معنادار شود . پیام رسانه ای در سه لایه عمل میکند :
لایه اول : اهمیت برنامه ریزی شخصی در نحـوه استفاده از رسانه ها ؛ به این معنا که مخاطب توجه بیشتری به انتخاب و تماشای برنامه های مختلف و دارد و به صورت مشخصی به استفاده از تلويزيـون ، ویدئو ، بازی های و الکترونیکی ، فیلمها و دیگر رسانه ها می پردازد .
لایـه دوم : در ایـن سـطح مخاطـب بـه جنبـه هـای نامحسوستر رسانه ای توجه می کند و به پرسشها و موضوعات عمیقی می پردازد ؛ مانند اینکه و پیامهای رسانهای را چه کسی می سازد ؟ چه هدفی با فرستادن پیام دنبال میشود ؟ چه کسی از ارسال پیام سود میبرد و چه کسی ضرر می کند ؟
لایه سوم : این لایه مهارتهای لازم برای تماشای انتقادی رسانه است . با این مهارتها ، مخاطب به تجزیه و تحلیـل و پرسش درباره چارچوب ساخت پیام و جنبه های جاافتاده در آن می پردازد . آنچه در این لایـه اهمیت دارد ، شناخت حقایق و جنبه هایی از پیام است که حذف شده اند . به عبارت دیگر ، فهـم متن از سوی مخاطب ، در گرو شناسایی ابعاد جاافتاده پیام است
وظایف رسانه ها
ترویج ضد هنجار بودن اعتیاد آگاه سازی نسبت به پیامدهای اعتیاد ترویج مشارکتهای مردمی تبیین نقش اعضای جامعه در برخورد با معتادان است .
ما معتقدیم که سازمانهای بهداشتی منطقهای ، ملی و بین المللی و سازمانهای دولتی باید به جای به روزرسانی های مربوط به عفونت کووید ۱۹ و آمار مرگ و میر ، بر منابع رسانهای بیشتر برای اطلاع رسانی و تأکید بر کمکها و منابع در دسترس مردم در زمان پاندمی سرمایه گذاری کنند . به عبارت دیگر ، برای سازمانهای رسانهای مهم | است که نقش خود را به عنوان یکی از ارکان اساسی در بحبوحه کووید ۱۹ ، و با ارائه منابع رسانهای در موضوعاتی که برای زندگی و معیشت افراد اهمیت دارد ، آغاز کنند ، نه اینکه به تولید گزارشات پر شور و مهیجی که ممکن است رتبه شأن را در سایت Nielsen افزایش دهد ، تعداد فروش را بالا ببرد ، اینفودیک ها را تغذیه کند ، اما فواید محدودی برای سلامت و آرامش عمومی داشته باشد ، بپردازند .